2024-2025 წლებში შესამჩნევად შემცირდა საქართველოს საგადასახადო რეზიდენტის სტატუსის მქონე უცხოელთა რიცხვი. საქართველოს ეროვნული ბანკის მონაცემებით, რომელიც ეყრდნობა ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ინფორმაციას, ქვეყანაში მცხოვრები და ოფიციალურად რეგისტრირებული რუსეთის მოქალაქეების მხოლოდ 15,1%-მა შეძლო აღნიშნული სტატუსის მოპოვება.
დათვლის მეთოდოლოგია და მონაცემთა არასრულყოფილება
ამ მაჩვენებლის გაანგარიშებისას გათვალისწინებული იქნა რუსეთის მოქალაქეები, რომლებიც დარეგისტრირდნენ გადასახადის გადამხდელად ან ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში რეგისტრაციის გარეშე ცხოვრობენ საქართველოში კანონიერად. ქართველმა მარეგულირებლებმა გამოიყენეს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ რეკომენდებული მეთოდოლოგია. თუმცა უწყებები არ ავრცელებენ არც რუსეთის მოქალაქე რეზიდენტების აბსოლუტურ რაოდენობას და არც ქვეყანაში მყოფი რუსეთის მოქალაქეთა საერთო რაოდენობას, რაც გაურკვევლობას ქმნის მიგრაციული ნაკადების ანალიზისას.
ტურისტული სტატუსიდან რეგისტრაციამდე
რუსეთიდან საქართველოში 2022 წლის თებერვლის შემდეგ გადმოსახლებულთა მნიშვნელოვანმა ნაწილმა არჩია არ დარეგისტრირებულიყო და ისარგებლა ტურისტის სტატუსით ქვეყანაში 12 თვემდე ცხოვრების უფლებით, ხანმოკლე გასვლისა და ხელახალი შემოსვლის გზით ყოფნის ვადის განახლების შესაძლებლობით. ადრე ექსპერტები რუსულენოვანი მოსახლეობის რაოდენობის სხვადასხვა შეფასებას ასახელებდნენ — 60-დან 100 ათას ადამიანამდე, თუმცა სრული სურათი გაურკვეველი რჩებოდა აღრიცხვის სირთულის გამო.
რეზიდენტის სტატუსის მოპოვების გზები
საქართველოს საგადასახადო რეზიდენტის სტატუსის გაფორმება შესაძლებელია რამდენიმე გზით:
- ცხოვრება ქვეყანაში მინიმუმ 183 დღე კალენდარული წლის განმავლობაში
- მაღალშემოსავლიანი პირის სპეციალური სტატუსის მოპოვება
ეს პირობები დადგენილია საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით და რჩება უცხოელთა ლეგალიზაციის ძირითად ინსტრუმენტებად.
მიგრაციული პოლიტიკის გამკაცრება
რეზიდენტის სტატუსის მიმღებთა რაოდენობის შემცირების ფონზე საქართველოს ხელისუფლებამ უფრო მკაცრი კურსი აიღო არალეგალური მიგრაციის მიმართ. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დეპორტირება გაუკეთა 102 უცხოელს, მათ შორის რუსეთის, აზერბაიჯანის, ალჟირის, ეგვიპტის, ინდოეთის, ჩინეთის, ყაზახეთის, თურქეთისა და უზბეკეთის მოქალაქეებს, კონკრეტული ვადის მითითების გარეშე დაბრუნების აკრძალვით. მთავრობამ გაამარტივა გამოძევებისა და ჩხრეკის პროცედურები, რაც გახდა მიგრაციული პოლიტიკის მიმართ ახალი, გამკაცრებული მიდგომის ნაწილი.